کنیسه ملاحنینا

کنیسه ملا حنینا کجاست؟

کنیسه ملا حنینا یکی از قدیمی‌ترین و کوچک‌ترین کنیسه‌های یهودیان تهران است که در بافت تاریخی محله و در محدوده قدیمی محل سکونت جامعه یهودیان تهران قرار دارد. آدرس دقیق آن تهران، امین حضور، خیابان مصطفی خمینی، خیابان مرادی است.

این کنیسه با مساحت حدود ۱۲۷ مترمربع، فضای نسبتاً کوچکی دارد و ظرفیت آن حدود ۵۰ نمازگزار اعلام شده است. از نظر معماری نیز بنای آن در ارتباط با معماری دوره قاجار شناخته می‌شود و یکی از نمونه‌های مهم عبادتگاه‌های تاریخی جامعه کلیمی تهران به شمار می‌رود.

تاریخچه کنیسه ملا حنینا و اهمیت آن

بنیان‌گذار و دوره ساخت

کنیسه ملا حنینا به نام ملا حنینا ملامد یزدی، از چهره‌های جامعه یهودیان ایرانی، نام‌گذاری شده است. درباره تاریخ تأسیس، منابع سال‌های مختلفی را ذکر کرده‌اند، اما منابع تاریخی آن را مربوط به اواخر دوره قاجار و اواخر قرن نوزدهم میلادی می‌دانند؛ برخی منابع نیز سال ۱۲۷۸ خورشیدی را برای ساخت اولیه ذکر کرده‌اند.

ملا حنینا بخشی از محل زندگی خود را برای آموزش متون و قرائت تورات و برگزاری عبادت اختصاص داده بود و این فضای مذهبی به مرور به کنیسه تبدیل شد. ملا حنینا در سال ۱۲۸۳ خورشیدی، برابر با حدود ۱۹۰۴ یا ۱۹۰۵ میلادی درگذشت و پس از آن اداره کنیسه به شورای یهودیان سپرده شد.

ارتباط با بیمارستان دکتر سپیر

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های تاریخ کنیسه ملا حنینا، ارتباط آن با شکل‌گیری خدمات درمانی جامعه یهودیان تهران است. در دوران شیوع بیماری‌ها و مشکلات بهداشتی دهه ۱۳۲۰، اتاقی در مجموعه کنیسه برای ارائه خدمات درمانی اختصاص داده شد و دکتر سپیر در آنجا به درمان بیماران پرداخت. این فعالیت‌ها بعدها در شکل‌گیری مرکز درمانی و خیریه‌ای که به بیمارستان دکتر سپیر انجامید، نقش داشت.

مراسم و روزهای فعالیت کنیسه ملا حنینا

چه مراسمی در کنیسه برگزار می‌شود؟

کنیسه ملا حنینا همچنان به عنوان یک محل عبادت یهودیان شناخته می‌شود و مهم‌ترین فعالیت آن برگزاری عبادت و مراسم مذهبی یهودیان است. طبق اطلاعات منتشرشده، کنیسه در روز شنبه، یعنی شبات فعالیت دارد و در برخی مناسبت‌ها و اعیاد مذهبی یهودیان نیز برنامه‌هایی در آن برگزار می‌شود.

از جمله مراسم خاصی که برای این کنیسه ثبت شده می‌توان به لگ‌بعومر، سیمخات تورا و کپروت اشاره کرد. در برخی از این مناسبت‌ها، جمعیتی از نقاط مختلف تهران برای شرکت در مراسم به کنیسه مراجعه می‌کنند و در گزارش‌های مربوط به گذشته حتی حضور چندصد نفر در برخی مراسم خاص ذکر شده است.

بنابراین اگر هدف مراجعه برای یک مراسم مذهبی خاص، شبات یا مناسبت یهودی است، بهتر است زمان دقیق برنامه از جامعه کلیمی یا مسئولان کنیسه استعلام شود؛ زیرا کنیسه برنامه عمومی روزانه ندارد.

آیا امکان برگزاری مراسم خانوادگی وجود دارد؟

کنیسه در درجه نخست محل عبادت و برگزاری آیین‌های مذهبی جامعه یهودیان است. بنابراین برگزاری مراسم باید مطابق مقررات مذهبی و هماهنگی مسئولان کنیسه انجام شود. با توجه به ظرفیت حدود ۵۰ نفر، برای برنامه‌های کوچک و مذهبی مناسب‌تر است و برای مراسم‌های پرجمعیت نمی‌توان بدون هماهنگی قبلی روی ظرفیت آن حساب کرد.

جمع‌بندی کلی راجب کنیسه ملا حنینا

کنیسه ملا حنینا در تهران، امین حضور، خیابان مصطفی خمینی، خیابان مرادی قرار دارد و با قدمتی مربوط به دوره قاجار، یکی از قدیمی‌ترین کنیسه‌های تهران محسوب می‌شود. مساحت آن حدود ۱۲۷ مترمربع و ظرفیت اعلام‌شده آن حدود ۵۰ نفر است. این کنیسه امروزه بیشتر در شنبه‌ها و مناسبت‌های خاص یهودی فعال است و مراسمی مانند شبات، لگ‌بعومر، سیمخات تورا و کپروت در سوابق آن ثبت شده است. شماره تلفن عمومی به‌روز و تعداد دقیق طبقات بنا در منابع معتبر پیدا نشد؛ بنابراین بهتر است برای مراجعه یا هماهنگی مراسم، اطلاعات روز را از مسئولان جامعه کلیمی دریافت کرد.