آرامگاه استر و مردخای همدان یکی از مهمترین و شناختهشدهترین بناهای تاریخی و مذهبی شهر همدان است که در مرکز شهر، ابتدای خیابان شریعتی و نزدیک میدان امام قرار دارد. این بنا به عنوان یکی از زیارتگاههای مهم یهودیان جهان شناخته میشود و سالانه گردشگران زیادی از ایران و خارج از کشور از آن بازدید میکنند.
بر اساس روایتهای تاریخی و مذهبی، این آرامگاه به استر (ملکه یهودی در دربار خشایارشا) و مردخای (از شخصیتهای مهم قوم یهود) نسبت داده میشود و داستان آن در کتاب استر از عهد عتیق آمده است. این روایتها بیشتر جنبه تاریخی-مذهبی و سنتی دارند و برخی پژوهشگران معتقدند ارتباط دقیق تاریخی این شخصیتها با بنای فعلی بهطور قطعی ثابت نشده است.
از نظر تاریخی، بنای فعلی احتمالاً در دوره ایلخانی یا پس از آن شکل گرفته و در قرون بعدی چندین بار مرمت و بازسازی شده است. معماری آن شامل یک فضای ساده آجری با گنبد و سرداب است و درون آن صندوقهای چوبی منسوب به استر و مردخای قرار دارد.