موزه عروسک (خانه فروتنی)

موزه عروسک خراسان جنوبی که در خانه تاریخی فروتنی بیرجند قرار دارد، یکی از موزه‌های تخصصی و منحصربه‌فرد ایران در زمینه معرفی عروسک‌های بومی، قومی و مردم‌ساخت است. این موزه از سال ۱۳۹۷ فعالیت خود را در خانه‌ای متعلق به دوره قاجار آغاز کرد و با هدف حفظ و معرفی میراث فرهنگی، آیین‌ها و شیوه زندگی مردم خراسان جنوبی شکل گرفت. در این مجموعه صدها عروسک دست‌ساز از روستاها و مناطق مختلف استان، به‌ویژه عروسک مشهور «دوتوک» روستای تاجمیر، به نمایش درآمده‌اند. این عروسک‌ها با استفاده از مواد طبیعی و بازیافتی ساخته شده و هر یک روایتگر بخشی از فرهنگ، پوشش، آیین‌ها، بازی‌های محلی و زندگی روزمره مردم منطقه هستند. موزه در چهار بخش مختلف، عروسک‌های بومی خراسان جنوبی، عروسک‌های اقوام ایران، عروسک‌های ملل و صحنه‌های مردم‌شناسی را به نمایش می‌گذارد و علاوه بر آن دارای کارگاه آموزشی، فروشگاه صنایع‌دستی و برنامه‌های فرهنگی برای معرفی هنرهای سنتی است. خانه فروتنی با معماری زیبای قاجاری، حیاط مرکزی، ایوان‌ها و تزئینات سنتی، خود نیز یکی از آثار ارزشمند تاریخی بیرجند به شمار می‌رود و در کنار مجموعه عروسک‌ها، تجربه‌ای جذاب از فرهنگ، هنر و تاریخ خراسان جنوبی را برای بازدیدکنندگان فراهم می‌کند.